Aktualności

W trakcie ostatniego spotkania zaprezentowano nowe pozycje – podarunki do naszej biblioteki, podarowane przez naszego ostatniego prelegenta, p. Piotra Olechowskiego. Są to:

– „Skazani za Polskość” – o Polakach na Żytomierszczyźnie i Kamieńcu Podolskim i ich prześladowaniach w latach 1937-1938

– „W cieniu dwóch totalitaryzmów” – o życiu codziennym na ziemi stanisławowskiej w latach 1939-1944

– „Wygnanie” – zbiór korespondencji stanisławowskiej rodzinny zesłanej na Sybir

Wszystkie książki są autorstwa, lub też pod redakcją naszego prelegenta. Zachęcamy z korzystania z naszej biblioteczki – przypominamy członkowie TML mają możliwość książki wypożyczać „do domu”, osoby niebędące członkami korzystając z księgozbioru „na miejscu” w godzinach pracy biura.

7:44 – wyjazd pociągiem z Poznań Główny do Sochaczewa

10.00 – przyjazd do Sochaczewa

10:30 – Zwiedzanie muzeum Bitwy nad Bzurą i Ziemi Sochaczewskiej (ok. 20 min pieszo od dworca) z przewodnikiem

11.30 – przejazd busikiem z Sochaczewa spod muzeum do Lasek (50 km)

12.30 – wspólny obiad w restauracji „Gospoda pod Łosiem” w Mościskach k. Lasek

14.00 – zwiedzanie Lasek z przewodnikiem, sanktuarium, muzeum siostry Czackiej, przejazd na cmentarz w Laskach na groby zasłużonych Kresowian, czas wolny

17.30 – msza św. w Laskach w intencji zmarłych kolegów i koleżanek z naszego Oddziału, po mszy powrót busikiem do Sochaczewa

20:03 – odjazd pociągiem do Poznania, w Poznaniu jesteśmy 22:16

Koszt wyjazdu:

normalny – 185 zł + obiad we własnym zakresie

ulgowy – 140 zł + obiad we własnym zakresie

W kwocie znajdują się wszystkie koszty tj. bilety kolejowe, busik, przewodnicy, prócz obiadu który należy zakupić we własnym zakresie. Bilet ulgowy dotyczy osób które ukończyły 60 rok życia

Informacje dodatkowe

– Zapisy należy składać do 17 czerwca do kol. Michała Wojtasiaka – 692-576-825, wpłaty (gotówką) przyjmuje on w dzień wyjazdu.

– Organizator nie ubezpiecza wyjazdu, dodatkowe ubezpieczenie, osoby chętne robią we własnym zakresie.

– Busik liczy 20 miejsc – decyduje kolejność zapisów – w przypadku większej liczby chętnych wynajęty zostanie większy busik.

– Podane powyżej godziny mają charakter orientacyjny, godzina odjazdu może ulec kilkuminutowej zmianie w związku z planowanym na dzień 14 czerwca nowym rozkładem jazdy.

– Kol. Igor Megger udziela wszelkich informacji dot. wyjazdu – 728-252-793.

Jan Kasprowicz urodził się w 1860 roku w ubogiej rodzinie chłopskiej w Szymborzu pod Inowrocławiem. W ciągu swojego całego życia wyróżniał się wytrwałością, odwagą i przywiązaniem do ojczystej kultury. Dwukrotnie aresztowany i skazany na 6 miesięcy więzienia za działalność w kręgach bliskich socjaldemokracji. Trudne warunki materialne w dzieciństwie uwrażliwiły Jana Kasprowicza na ludzką krzywdę, niesprawiedliwość społeczna. Na przełomie 1888/1889 przenosi się do Lwowa widząc w autonomicznej Galicji większe możliwości dla działalności dziennikarskiej, literackiej.

We Lwowie następuje swoista eksplozja talentów i działalności Jana Kasprowicza – wchodzi dynamicznie w skład redakcji Kuriera Lwowskiego, gdzie szczególnie jest stałym recenzentem bogatego życia teatralnego ówczesnego Lwowa. Pisze też mnóstwo artykułów literackich, nie stroni od komentarzy i artykułów o sytuacji Polaków w zaborze pruskim. Ciekawym zajęciem Kasprowicza jest obserwacja i sporządzenie sprawozdań sądowych z rozpraw bulwersujących lwowskie społeczeństwo.

Działanie we Lwowie w Kole Literacko-Artystycznym, Sokole, Towarzystwie im. Staszica, Lidze Narodowej. W latach 90 w cyklu sonetów „Z więzienia” pisze o swoich osobistych sytuacjach kryzysowych, psychologicznych i światopoglądowych, które w końcu zakończyły się odejściem od idei socjalistycznych. Do twórczości poetyckiej wkracza szereg publikacji wierszy, manifestów, z których pochodzą cytaty „Błogosławieni, którzy w czasie gromów, nie utracili równowagi ducha”. „Jest w ludzie siła niespożyta, zbawienie leży pod siermięgą”. J. Kasprowicz w dojrzałym okresie twórczości porzuca problematykę społeczną na rzecz metafizycznej syntezy.

Rewelacyjny wykład o Janie Kasprowiczu z okazji jego 100 urodzin prof. polonistyki UAM Wiesława Ratajczaka wymownie zatytułowano „W poszukiwaniu absolutu. Od buntu do pokory franciszkańskiej”. Tytuł wykładu jest syntezą drogi literackiej Jan Kasprowicza. Jego franciszkańska wiara w osobowego Boga zbliżyła go do katolickiego personalizmu. Warto zauważyć w twórczości poetyckiej przełom modernistyczny i wejście w ekspresjonizm, powstają ballady, hymny, liryki dramaty.

Dla mnie osobiście najbardziej spektakularnym sukcesem Kasprowicza na terenie Lwowa jest jego wkroczenie na drogę naukową, W 1904 roku zwycięsko broni doktorat o liryce Teofila Lenartowicza – sam pomysł do opracowania zapomnianego pisarza, rzeźbiarza świadczy o szlachetności jego wyboru. W 1909 roku na Uniwersytecie Lwowskim objął specjalnie utworzoną katedrę lomparystyki literackiej. Obok znaczącej działalności naukowej J. Kasprowicz związał się z Narodową Demokracją. W 1920 roku uczestniczył w akcji plebiscytowej na Warmii i Mazurach. W uznaniu dorobku literackiego, działalności na rzecz odzyskania niepodległości został wybrany Rektorem (1921-1922) UJK we Lwowie.

Syn ziemi kujawskiej, wielkopolskiej, maturzysta z Poznania zostaje rektorem uniwersytetu we Lwowie w II RP. Wobec złego stanu zdrowia i zainteresowania kulturą Podhala, gdzie umiera w słynnej „harendzie” w 1926 r.

Jan Kasprowicz był także wybitnym tłumaczem dziejów z łaciny, greki, języka francuskiego, niemieckiego, norweskiego, holenderskiego. Kasprowicz opowiadał, że za gaże z tłumaczeń, szczególnie dzieł Szekspira mógł wybudować Harendę.

Dzisiaj znając tylko wybiórczo dorobek literacko naukowy Jana Kasprowicza uważam, że jego rok tj. rok 2026 może stać się dobrą okazją do zapoznania się z jego bogatym życiem i twórczością. Kreśląc symboliczny biogram na stronę naszego Oddziału wskazałem na ważny udział Wielkopolanina w rozwoju i odbudowę dziedzictwa Kresów Wschodnich.

W ramach 29 Dni Lwowa i Kresów w Poznaniu 24 maja 2026 r. zaprosiliśmy Kresowian oraz społeczność poznańską na koncert muzyki, którą brzmiał przedwojenny Lwów. W auli Poznańskiej Szkoły Muzycznej przy ul. Solnej 12 w Poznaniu usłyszeliśmy szlagiery, które bardzo popularne w okresie międzywojennym powstawały we Lwowie lub były tworzone przez poetów i kompozytorów wywodzących się ze Lwowa i Kresów.

Na początku prezes Poznańskiego Oddziału TMLiKPW Katarzyna Kwinecka powitała zebranych w auli polskich gości przybyłych z Ukrainy oraz zgromadzonych widzów na sali. Zaprosiła w muzyczną podróż na parkiety salonów, kawiarni, kabaretów i podwórkowych scen przedwojennego Lwowa.

Prowadzącym koncert, jak w ubiegłym roku, był aktor Teatru Nowego w Poznaniu Andrzej Lajborek. Z humorem przedstawiał poszczególnych wykonawców, cytował Szczepcia i Tońcia, opowiadał przedwojenne dowcipy.

Przez salę przetoczyły się dźwięki zmysłowego tanga, lirycznego walca oraz skoczny fokstrot. Koncert uświetniły wspaniałe głosy Agnieszki Szymańskiej oraz duetu Edyty Kędzielawy i Patrycji Białachowskiej. W rytm wykonywanych piosenek wspaniale poruszali się tancerze z Art Dance Studio. Zachwycali piękną choreografią i precyzją ruchów w takt przedwojennych przebojów. Akompaniował przy fortepianie Kamil Lis, aranżacji dokonała Marta Lis. Scenariusz i reżyseria była dziełem Katarzyny Kwineckiej, a oprawą wizualną zajął się Jacek Kołodziej.

Widzowie wzruszali się słuchając takich międzywojennych szlagierów jak: “Miłość ci wszystko wybaczy” z filmu “Szpieg w masce”, który wówczas wykonywała Hanka Ordonówna, “To ostatnia niedziela”, “Tyle jest miast” piosenka o Lwowie, którą pierwsza wykonywała Zofia Terne, a była wyrazem miłości Mariana Hemara do swojego ukochanego miasta, “Sex Appeal” szlagier w wykonaniu Eugeniusza Bodo, “Może kiedyś innym razem”, “Odrobina szczęścia w miłości”, sentymentalna i niezwykle wzruszająca “Rebeka”, i na koniec przebój wszech czasów “Tylko we Lwowie”, którą wykonała cała widownia, a na scenie odśpiewali i odtańczyli wszyscy wykonawcy i prowadzący. Na ekranie pojawiały się przygotowane przez Jacka Kołodzieja nie tylko widoki Lwowa, ale i przedwojenni artyści i autorzy piosenek. Gromkie oklaski były wyrazem uznania dla pracy jaką włożyli w przygotowanie koncertu wszyscy, którzy pojawiali się na scenie. Wyrazy uznania od zebranych kierowane były do organizatorów koncertu.

Długo będziemy wspominać tę “ucztę”, która przyniosła nam tak wiele wzruszeń i radości.

Tegoroczna Noc Muzeów na Zamku, w pokoju 336, pachniała kawą, lwowskimi słodkościami i historią zamkniętą w starych fotografiach oraz dokumentach. Na najwyższym piętrze odwiedzający mogli zajrzeć do niezwykłego kresowego skarbca i choć na chwilę przenieść się do dawnego Lwowa.

Wśród pamiątek, archiwalnych zdjęć i opowieści o kresowych miastach szczególne miejsce zajęła wystawa „Lwowska elegancja: ulice, kawiarnie, salony- zatrzymane w kadrze”. Fotografie przywoływały świat pełen szyku, gwaru kawiarni i atmosfery przedwojennego miasta, którego duch nadal żyje w pamięci kolejnych pokoleń.

Nie zabrakło też prawdziwej lwowskiej gościnności (bo przecież od lwowiaków nie wychodzi się bez poczęstunku). Na gości czekały tradycyjne słodkości: pischinger, cwibak, bonbony i.in. oraz kawa i herbata, przy których rozmowy o Kresach trwały do późnych godzin wieczornych. Najmłodsi uczestnicy otrzymywali pamiątkowe naklejki oraz mogli wykonać okolicznościowe stemple, zabierając ze sobą mały fragment tej niezwykłej atmosfery.

Ogromnym zainteresowaniem cieszyły się opowieści Pana Stanisława Łukasiewicza – naszego „batiara z Łyczakowa”. Z humorem i swobodą snuł wspomnienia o dawnym Lwowie, pokazując przy tym archiwalne dokumenty oraz rodzinne pamiątki. Młodzież z zaciekawieniem oglądała jego szkolne świadectwa, jeszcze dwujęzyczne, będące wyjątkowym świadectwem trudnej historii miasta.

To był wieczór pełen wspomnień, wzruszeń i spotkań, a historia w zamkowej wieży ożyła na nowo.

Dziękujemy wszystkim uczestnikom za obecność, ciekawe dyskusje, opowieści rodzinne oraz humor (bo i tego nie zabrakło – i to do samego końca!).

Dziękujemy za wspólne tworzenie tej wyjątkowej Nocy Muzeów.