Rozpoczynający się 4 października br. w Poznaniu XVII Międzynarodowy Konkurs Skrzypcowy im. Henryka Wieniawskiego jest jednym z większych wydarzeń muzycznych w naszym kraju. Jest to drugi najstarszy w Polsce konkurs o randze międzynarodowej (z 6 istniejących), a swoją tradycją sięga aż do czasów przedwojennych.
Zrujnowana wojną Warszawa pozyskiwała po wojnie nie tylko cegłę z Ziem Odzyskanych, czy z poznańskiej Cytadeli. Warszawa próbowała także odebrać Poznaniowi Konkurs im. Wieniawskiego! Pod koniec lat 50, były takie próby, pomimo że po kilkunastuletniej przerwie udało się zorganizować w 1952 roku II a w 1957 III edycję (I edycja była w 1935 r.). Jednak pomimo decyzji politycznych znalazła się osoba, która tą decyzje zablokowała – była do pani Adela Sitkowska – ówczesna kierowniczka miejskiego Wydziału Kultury. To dzięki jej osobistemu zaangażowaniu udało się ten konkurs pozostawić w naszym mieście. Kim była ta dzielna kobieta?
Adela Sitkowska zd. Kessler (występuje także pod nazwiskami Ada Kessler-Pawlak, Ada Sitkowska Pawlak, Ada Pawlak) urodziła się w spolonizowanej rodzinie żydowskiej, 13 grudnia 1913 roku we Lwowie, gdzie Jej ojciec Salomon Zelman prowadził wytwórnie wódek i likierów.
Po ukończeniu we Lwowie szkoły średniej, przeprowadza się do Warszawy, gdzie kończy studia na Wyższej Szkole Dziennikarstwa. Tam też wychodzi za mąż za inż. Szymona Kierszmana, z którym doczekała się córki Renaty. Młodzi budują dom, wszystko jest na dobrej drodze w pełni szczęścia. Niestety tą drogę do szczęścia przerywają hitlerowskie czołgi, mąż Adeli ginie w wojennej zawieruszę, a ona sama z córką trafia z powrotem do rodzinnego Lwowa.
Dwa lata okupacji sowieckiej przerywa wkroczenie Niemców do Lwowa, a Adela wraz z rodziną trafia do lwowskiego getta, gdzie pracuje w Judenracie. Z „przygodami” udaje się jej uciec z getta, oraz uratować z niego rodzinę, trafia m.in. do Kielc i Warszawy, gdzie ociera się o powstanie.
Po wojnie, z drugim mężem Julianem Sitkowskim trafia do Szczecina, gdzie zakłada czasopismo „Życie Kobiety”. Odmawia przeniesienia do Warszawy i trafia do Poznania. W 1951 r., po ukończeniu zaocznych studiów w Warszawie, zostaje starszym asystentem w katedrze ekonomii politycznej na Politechnice Poznańskiej. W Poznaniu zmienia prace kilkakrotnie, jest prócz w/w kierowniczki wydziału kultury MRN, wicedyrektorką Biblioteki Raczyńskich czy Redaktor Naczelną „Kroniki Miasta Poznania”.
W latach 60 opuszcza Poznań trafiając do Warszawy, a w 1968 r. na fali czystek antysemickich opuszcza kraj w ogóle, przeprowadzając się do Paryża – tam też umiera 20 kwietnia 2005 r. w wieku 92 lat.
Pozostawiła po sobie wspomnienia pt. „Nie chcę nocy: wspomnienia 1939-1945” wyd. Wydawnictwo Poznańskie 1962 r.
Warto przy konkursie wspomnieć tą dzielną kobietę.
Świtała Tadeusz, Biogram Adeli Sitkowskiej [w:] Redaktorzy „Kroniki” w latach 1923-1960 [w:] Kronika Miasta Poznania nr 3/63, Poznań, 1963
Mrugalska-Banaszak Magdalena, Adela Sitowska – Pierwsza Naczelna [w:] Księga pamiątkowa Kroniki Miasta Poznania 1923-2023, Poznań, 2023
Igor Megger
