KS. ALFONS MEDYCKI TCHR – ŻYCIE I DZIAŁALNOŚĆ

Pierwszym miejscem, do którego się udał, był dom jego wuja, właściciela restauracji na rynku w Jarosławiu. Był nim brat Marii Medyckiej, Stanisław Teleśnicki stał się człowiekiem, który udzielił Alfonsowi realnej pomocy i schronienia. Uzyskał potrzebną w takiej chwili pomoc i możliwość ukrycia się. Następnie, dzięki wsparciu rodziny i znajomych, przedostał się do Krakowa, gdzie w środowisku ojców kapucynów kontynuował studia teologiczne.

Święcenia kapłańskie przyjął 16 czerwca 1940 roku z rąk biskupa Stanisława Rosponda. Od 15 lipca 1940 roku do 30 czerwca 1944 roku był wikariuszem w Niebieszczanach w diecezji przemyskiej. Był to okres okupacji niemieckiej — wymagający stałej obecności duszpasterskiej w warunkach okupacji, stanu zagrożenia, niedostatku i niepewności. Od 1 lipca 1944 roku do 1 kwietnia 1945 roku przebywał w Krakowie.

Po wojnie, od 15 kwietnia 1945 roku do 1 sierpnia 1946 roku, był wikariuszem w farze w Ostrowie Wielkopolskim. Był to czas szczególny – moment przejścia między wojną a nowym ustrojem narzuconym przez sowieckie wojska. W tym okresie towarzyszył skazanemu na śmierć więźniowi w chwili wykonania wyroku, co stanowiło jedno z najbardziej dramatycznych doświadczeń jego życia kapłańskiego.

Następnie został przeniesiony do Domu Głównego Towarzystwa Chrystusowego w Poznaniu, Okres ten miał znaczenie szczególne – zajmował się formacją, kształceniem, organizował Małe Seminarium, które było zapleczem powołaniowym zgromadzenia, był także magistrem nowicjatu i studiował muzykologię w Konserwatorium Poznańskim, gdzie nawiązał znajomość z prof. Stefanem Stuligroszem. Po trzech latach, z powodu braków kadrowych na Pomorzu Zachodnim, decyzją przełożonych został przeznaczony do pracy duszpasterskiej w Szczecinie.

W 1949 roku rozpoczął pracę w Szczecinie, a rok później objął parafię we Władysławowie. Dzięki swojej roztropności łagodził napięcia społeczne i konflikty z osobami nieprzychylnymi Kościołowi. 1 maja 1951 roku został wikariuszem w Stargardzie Szczecińskim, a po aresztowaniu ks. Stanisława Ruta prowadził duszpasterstwo w Gryficach aż do jego zwolnienia pod koniec 1952 roku.

10 grudnia 1953 roku został mianowany administratorem parafii pw. Chrystusa Króla w Dolicach na Pomorzu Zachodnim z obsługą Kolina i Żukowa w powiecie pyrzyckim, na terenie znajdującym się pod zarządem Administracji Apostolskiej z siedzibą w Gorzowie. Na tym stanowisku ks. Medycki jako proboszcz wykazał swe zdolności organizacyjne oraz gorliwość w duszpasterstwie powierzonych mu wiernych. Odnowił wnętrze kościoła parafialnego w Dolicach, nie zaniedbując przy tym innych świątyń filialnych na terenie podległym parafii, uporządkował jego otoczenie, urządził plebanię, prowadził skrupulatnie księgi parafialne, a przede wszystkim służył posługą kapłańską potrzebującym, gdzie pełnił funkcję proboszcza do roku 1966. Okres ten był szczególnie owocny w jego życiu kapłańskim. Wykazał się dużymi zdolnościami organizacyjnymi oraz gorliwością duszpasterską.

Jednym z owych trudów była naprawa dachu oraz odmalowanie kościoła w Dolicach. Zobowiązanie przeprowadzenia remontu świątyni – w tym „malowanie” – widnieje w sprawozdaniu z peregrynacji Obrazu Matki Bożej Częstochowskiej z datą 18 sierpnia 1962 roku. Natomiast w sprawozdaniu po wizytacji kanonicznej w 1964 r. odnotowano trwanie „malowania”w kościele. Prace malarskie prowadzone były pod kierunkiem artystki – plastyczki ze Szczecina Joanny Spychalskiej, która wykonała polichromię na stropie kościoła i zaprojektowała posadzkę z płytek. Ostatecznie prace zostały zakończone w 1967 r., już po wyjeździe ks. Alfonsa Medyckiego z Dolic.

W lipcu 1966 roku otrzymał pismo od biskupa Wilhelma Pluty zwalniające go z obowiązków proboszcza „[…] z dniem 1 sierpnia 1966 r. z obowiązków administratora parafii p.w. Chrystusa Króla w Dolicach i z pracy na terenie diecezji”, w którym biskup gorzowski Wilhelm Pluta podkreślił: „Okres ofiarnej pracy duszpasterskiej w diecezji gorzowskiej odmierzył w kapłańskim życiu Czcigodnego Księdza Proboszcza 14 długich lat trudu i mozołu w owocnym posługiwaniu wiernym parafii Dolice.”, wystawione w Gorzowie Wlkp. w dniu 28 lipca 1966 r.

Zwolnienie było związane z pogorszeniem jego zdrowia i choroby serca związanymi się z latami pracy i doświadczeń wojennych oraz szczególnych szykan UB i związanymi z nimi napięć. Mimo to już we wrześniu 1966 roku objął funkcję kapelana Sióstr Matki Bożej Miłosierdzia w Kiekrzu pod Poznaniem. W 1971 roku, gdy w Kiekrzu powstał nowicjat Towarzystwa Chrystusowego, został także spowiednikiem i ojcem duchownym nowicjuszy.

W ostatnich latach życia szczególnie zaangażował się w szerzenie kultu Miłosierdzia Bożego. Codziennie wygłaszał homilie dla sióstr niemal do końca życia. Towarzyszył również przełożonym w podróżach duszpasterskich, dbając o modlitwę i duchowy wymiar wspólnych wyjazdów.

Jesienią 1981 roku jego stan zdrowia gwałtownie się pogorszył. Zmarł 10 marca 1982 roku w Kiekrzu. Został pochowany na cmentarzu Miłostowo w Poznaniu.

W meldunku zaznaczono, że organizatorzy, ks. Józef Pytel oraz ks. Alfons Medycki TChr, nie uzyskali zgody Gromadzkiej Rady Narodowej, lecz mimo to kontynuowali przygotowania. Podkreślono ich „bardzo aktywną działalność”, co w języku operacyjnym miało jednoznacznie negatywne konotacje. Dokument kończy się informacją, że sprawa została przekazana do Komitetu Wojewódzkiego PZPR w Szczecinie, co wskazuje na bezpośrednie powiązanie działań Służby Bezpieczeństwa z aparatem partyjnym.

W kolejnych latach obserwujemy stopniową eskalację działań wobec ks. Medyckiego. Kluczowym momentem była budowa zakrystii przy kościele parafialnym w Dolicach, zrealizowana latem 1961 roku. Już 14 września 1961 roku fakt ten został stwierdzony przez architekta powiatowego, który następnie pismem z dnia 21 września 1961 roku zażądał przedstawienia dokumentacji budowlanej. Według stanowiska władz ksiądz nie zastosował się do tego wezwania, co stało się podstawą do dalszych działań.

Postępowanie administracyjne zostało formalnie wszczęte 18 października 1961 roku, o czym Kuria Biskupia w Gorzowie Wielkopolskim została zawiadomiona pismem z dnia 20 października 1961 roku. Już na tym etapie użyto sformułowania o „szkodliwej dla Państwa działalności”, co jasno wskazuje, że sprawa miała charakter polityczny. Decyzja Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Szczecinie z dnia 20 kwietnia 1962 roku rozwijała tę argumentację, wskazując zarówno na samą budowę zakrystii, jak i wcześniejsze działania księdza, w tym organizację imprezy dochodowej w 1958 roku, za którą ukarano go grzywną w wysokości 1500 zł.

Kolejne dokumenty – w tym pismo z dnia 15 maja 1962 roku – zawierają rozbudowaną charakterystykę ks. Medyckiego jako osoby „nadzwyczaj agresywnej”, mającej znaczący wpływ na młodych księży oraz kleryków Towarzystwa Chrystusowego. Wskazywano, że w parafii przebywało stale od czterech do sześciu wikariuszy oraz dodatkowo kilku kleryków w okresie wakacyjnym, którzy podporządkowywali się proboszczowi i naśladowali jego postawę wobec władz. Przywoływano konkretne wydarzenia, takie jak kazania z czerwca 1960 roku przeciw laicyzacji szkoły czy organizację tzw. „III zakonu” w 1961 roku.

Na szczególną uwagę zasługuje jednak obieg dokumentów i sposób podejmowania decyzji. W dniu 4 maja 1962 roku pojawia się odręczna notatka skierowana do tow. Merkera z prośbą o opinię „co zrobić z tym fantem”. Autorem odpowiedzi był Aleksander Merker (wysokiej rangi funkcjonariusz ówczesnego Urzędu do Spraw Wyznań – Wikipedia), który stwierdził, że sprawa jest „bez precedensu”, ale nie widzi potrzeby podejmowania dalszych kroków, ponieważ ks. Medycki „ostrzeżenie już otrzymał”. Jednocześnie powołał się na art. 44 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego, uznając pismo za doręczone mimo odmowy jego przyjęcia przez adresata. Ta krótka notatka doskonale ilustruje praktyczny sposób funkcjonowania aparatu administracyjnego – decyzje zapadały często w formie lakonicznych opinii, które miały jednak realne konsekwencje.

Ostatnio jako kapelan i spowiednik sióstr Matki Bożej Miłosierdzia zetknął się blisko z nabożeństwem do Miłosierdzia Bożego i stał się jego czcicielem i głosicielem. A głoszenie Słowa Bożego było dla ks. Alfonsa nie tylko obowiązkiem, ale i umiłowaniem. Codziennie wygłaszał dla sióstr homilię niemal do ostatnich dni końca swego życia. Towarzyszył ks. Dyrektorowi w jego urzędowych podróżach po naszych parafiach. Jak stwierdził ks. Dyrektor, pełnił wówczas rolę kapelana i sumiennie pilnował jazdy samochodem, modlitw, rozmyślania, różańca, także podczas Mszy św. zawsze chętnie głosił homilię.”

W czerwcu 1964 roku jego bratanek, zwany „małym Funiem”, spędzał wakacje na plebanii w Dolicach. Był to czas trwających prac malarskich w kościele. Na stropie świątyni powstały sceny biblijne, w których – jak zauważono – pojawiły się twarze ówczesnych księży.

Według relacji mieszkańców z Dolic, w scenie połowu ryb na jeziorze jeden z apostołów w łodzi ma rysy byłego proboszcza ks. Alfonsa Medyckiego, natomiast w scenie Ostatniej Wieczerzy widnieją podobizny wikariuszy w koloratkach – ks. Stanisława Jamroga i ks. Zygmunta Malczewskiego także w okularach. Obecnie obrazy są objęte ochroną konserwatorską.